:: Trang chủ

TÌM HIỂU VỀ GỖ NU NGHIẾN

























 SIÊU PHẨM GỖ NU                                  






 


 
     
Trước hết xin “bật mí” gỗ nu là gì mà đặc sắc vậy. Nó không phải là tên của một loại gỗ như  trắc, hương, lim, gụ, huỳnh đàn, kà te... Nu chỉ là thuật ngữ chuyên môn của ngành lâm nghiệp chỉ các phát triển riêng biệt của cây. Trừ thân cây bình thường, những nổi cộm tự nhiên hoặc do quá trình điều tiết, tự chữa chạy của cây đã tạo ra u, nu, vè, bạnh... U, vè, bạnh là phần “cộm” trên thân cây nhưng nu là phần chìm trong đất.










          Gỗ Nu là một siêu phẩm của thiên nhiên, của tạo hoá. Nếu vẻ đẹp của vân lõi các loại danh mộc là những nếp màu sắc đậm nhạt theo quy luật nhất định được hình thành trên từng giai đoạn phát triển của cây, thỉnh thoảng có chút bất ngờ nơi chia cành hoặc u bướu... thì với gỗ nu là vô vàn những họa tiết ngay trên một mặt cắt nhỏ, vân gỗ là những nét vẽ siêu hạng và ngẫu hứng của người nghệ sĩ thiên nhiên.







  Nu quý hơn vàng

Vẻ đẹp của gỗ nu không chỉ riêng những vân, sớ tạo tác bất ngờ và bắt sáng lại nổi lên như điêu khắc dù mặt nhẵn bóng, cả vùng biên ngoài cũng sần lên vô tận những nốt, u, hang hốc tự nhiên và trơ lạnh nét thời gian như đá. Chỉ những tấm nu dầy mới thấy hết vẻ đẹp này.


Nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Liễn được người cháu ngành lâm nghiệp tặng cho miếng nu nhỉnh hơn tờ giấy A4, dày 1cm được mua với giá 2 triệu, ông mừng như sưu tầm được một cổ vật quý giá. Nhà ông có nhiều đồ gốm thời Minh, cả chiếc bình rượu ngự dụng từ thời Càn Long mà ông may mắn được người thầy ở Bắc Kinh tặng, ông coi như bảo vật. Nhưng miếng nu mỏng mảnh này lại là niềm tự hào mới.


Ông hãnh diện khoe khắp bàn dân thiên hạ. Bởi vì, vàng thì nhiều người có nhưng không dễ mua được nu. Nu là hàng đặc biệt quý hiếm. Thời nuôi nu đã xa lắm lắm. Trầm hương từ cây dó đang được con người chủ động nuôi trồng như nuôi trai lấy ngọc. Nhưng nu giờ chỉ may mắn tình cờ. Chứ không riêng giá cả như vàng.


Năm 1986, một người Đài Loan qua tìm hiểu làm ăn ở Bình Định đã trả giá 5.000 USD cho tấm gỗ nu có cỡ kích 1,2m x 0,9m x 28cm! Hãy hình dung thời giá lúc đó số tiền trên có thể mua được mấy nhà lầu! Trong cuộc "tiếp kiến tháo mồ hôi” vì giá, chủ nhân tấm gỗ quý đã nghiến răng lắc đầu khi mẹ, vợ anh cứ loay hoay không yên vì choáng ngợp. Anh đã không bán, cam chịu cảnh khổ sống trong ngôi nhà lụp xụp vì muốn giữ lại một vật quý hiếm mà nếu bán đi không thể nào mua lại được.


Chủ nhân tấm nu trứ danh này hiện là cán bộ Sở Khoa học công nghệ Bình Định . Không riêng ông khách Đài Loan, sở hữu tấm nu bề thế này anh cũng nhiều lần khổ sở từ chối những lời đề nghị mua, đổi khó xử. Ông Nguyễn Hượt, nhà sưu tầm gốm cổ Gò Sành trứ danh từng mê mẩn và nhiều lần tới ngắm rồi đặt vấn đề. Ông cục trưởng A bạn cha anh, ông bí thư tỉnh ủy B...


Có một ông gánh chiếu làm anh thực sự xúc động. Ông này là một phú gia thời trước, nay sa cơ thất thế phải gánh chiếu bán dạo. Nghe người ta kể chuyện, nhiều lần tới nhà xin anh được ngồi lên tấm nu uống ly nước. Ông cứ xoa vuốt mãi không thôi, bàn tay run lên vì xúc động, nỗi mừng vui như tận hưởng giá trị thời hoàng kim của đời mình... Cả thời giàu sang của ông, ông cũng chưa biết nu, nhưng tận mặt, người gánh chiếu lập tức nhận ra cái đẹp vô song của nó. Và ông luôn là “thượng khách” của chủ nhân tấm nu.




  "Nuôi" nu, một kỳ công

Theo những tài liệu của “ông tổ” ngành lâm học Việt Nam từ thời thuộc Pháp Thái Công Trừng (tất nhiên cùng thời không thể không nhắc tới Đinh Công Định), kỹ thuật “nuôi” nu khá kỳ công. Với kinh nghiệm của những thực dân cũ ở Nam Mỹ, châu Phi, người Pháp từ khi đặt nền móng đô hộ đất nước ta đã “gieo trồng” cho mùa gặt dài đến 60 năm!


Bắt đầu bằng việc chọn những cây gỗ nhóm một có đường kính 30-40cm cưa ngang mặt đất, đánh dấu trên bản đồ rồi nuôi nu. Người ta trả tiền nhiều cho người vùng cao vốn trọng chữ tín rồi hướng dẫn một chương trình hàng năm khá đơn giản: cây mọc chồi lên, cứ chặt bỏ để lại 1-2 chồi. Năm sau lại đốn bỏ chồi cũ, chờ mọc lên chồi mới rồi cũng cắt bỏ chừa lại 1-2 chồi, lựa chọn mới luôn là chồi phía khác năm trước...


Cứ thế đến 60 năm. Mươi năm, người chủ đi kiểm tra một lần, cho thêm tiền động viên hoặc người nhận việc đã chết sẽ giao lại cho người khác... Cuộc “ông làm cháu hưởng” kỳ dị này là bí ẩn lạ lùng của sự kiên trì, của tham vọng điên khùng con người nghĩ được, có thể từ những tình cờ của tự nhiên. Với cách “nuôi” này, cây không chết, cũng không sống được! Phần gốc ngầm cứ phình ra năm phía này, năm phía khác, to dần và lặng lẽ tạo nên những hoa văn quặn thắt và bất ngờ đến tuyệt mỹ!


Gỗ nu, thê thảm và vĩ đại. Lịch sử loài người đã có nhiều những công trình điên rồ nhằm phục vụ cho thói đồng bóng của mấy ông hoàng bà chúa. Nhưng người Pháp hầu như chưa “gặt” được những gì đã “gieo”. Cách Mạng Tháng Tám và cuộc kháng chiến của dân tộc ta đã khiến gỗ nu ngoài tầm tay người khởi xướng và những cuộc chuyển giao quyền lực, những khuất lấp của thời gian, nhất là cuộc đối đầu sinh tử tiếp theo với người Mỹ, miền rừng núi cao nguyên miền Trung căn bản nằm trong vùng tranh chấp quyết liệt, những kỳ công “nu” rơi vào quên lãng. Nhưng gỗ nu cứ âm thầm sinh sôi theo cái cách của nó, không mục nát vì là cuộc hóa thân của những danh mộc.


   Siêu phẩm

Có những khác nhau về màu sắc và kiểu vặn mình “thêu hoa dệt gấm”, phần nu nhân tạo hay do tình cờ (sét đánh làm cây chết phần lớn chẳng hạn...), vùng Tây nguyên chủ yếu chỉ có các loại nu hương, gõ, dổi, kà te... Nu nguyên khối đã được biết đến từ thời trước năm 75, đã được vận chuyển bí mật trên các xe “ưu tiên” những năm 80, đã vào Nam, ra Bắc...


Nu được cắt mỏng lợp những bộ sa lông hộp sang trọng đế vương, hoặc treo tường thành tác phẩm tranh siêu thực hoặc như ông bạn tôi, giữ nguyên tấm làm chỗ ngồi “thần sầu” để uống trà, rượu với khách quý... Phải nhiều lần thuyết phục anh mới cho tôi viết bài này, nu đã có với anh mấy chục năm qua bao “cám dỗ”, anh sợ có lúc lạt lòng!


Không có giá cụ thể cho nu. Hàng “độc” này là một thứ siêu phẩm!


Lê Hoài Lương

www.thanhnien.com.vn

Cập nhật: 19/08/2008








  Chiếc sập gỗ hàng tỷ đồng của đại gia Việt
               
Chủ Nhật, 27/11/2011, 06:00 GMT+7







   Chiếc sập dài 2 mét, cao 80 phân không cầu kỳ, kiểu cách nhưng lại toát lên vẻ sang trọng với màu vàng óng đẹp mắt.


Phải mất hơn 2 năm để chủ nhân của chiếc sập có giá lên tới... 2 tỷ đồng này đi khắp Bắc Nam sưu tầm gỗ quý, và thêm ròng rã mấy tháng trời để hoàn thiện.


Những nét chạm khắc tinh tế, hằn in bàn tay khéo léo của người thợ tỉ mỉ dày công đục đẽo hàng năm trời.

Chủ nhân của chiếc giường trứ danh này, anh Trần Đức Thuấn (một đại gia trong làng sản xuất gỗ Hà Thành) vẫn được bạn bè hài hước gọi bằng biệt danh “tỷ phú chơi ngông”, bởi những đam mê sáng tạo những tác phẩm gỗ lạ và độc.






































(Theo BĐVN)




     
        Vung tiền tỉ chơi ngọc nghiến
 



        
        Được coi là biểu tượng của sự giàu sang phú quý, thể hiện “đẳng cấp” của người sở hữu, đem lại nhiều may mắn, tài lộc, thời gian gần đây, ngọc nghiến được dân sành chơi và giới “quý tộc” săn lùng ráo riết.

Những bộ lộc bình hay bàn ghế đóng bằng ngọc nghiến có giá từ vài trăm triệu đến vài tỉ không phải là chuyện hiếm gặp. Đúng là nghề chơi cũng lắm công phu nhưng cái “nghề” này lại đang hiển hiện nhiều hệ lụy, đó là sự chảy máu tài nguyên rừng.

Thú chơi của "đại gia"

Cũng không khác gì trầm hương được hình thành từ cây dó bầu, ngọc nghiến hay còn gọi dân dã là nghiến "hóa thạch", mắt nghiến, nu nghiến hay bìu nghiến là phần cứng nhất của cây gỗ nghiến, được hình thành từ một "cái lỗi" hay khuyết tật nào đó như sâu bệnh, chặt chém, bị sét đánh… trong quá trình phát triển của cây. Cây gỗ nghiến phải dồn tích dưỡng chất vào chỗ bị thương để bảo vệ và chống sự xâm nhập từ bên ngoài nên phần này phát triển dị thường, tạo những phần gỗ mọc phình ra, đó chính là ngọc nghiến. Ngọc nghiến có vân gỗ cực kỳ lạ mắt, hoa văn biến hóa độc đáo, sóng lớp cuồn cuộn như thường chỉ thấy ở vân thép kiếm Nhật Bản, sờ vào thấy mát lạnh như chạm vào băng đá. Cây càng lâu năm, càng cổ thụ thì ngọc nghiến càng chất lượng, vân gỗ càng lung linh và đắt giá.







 
Bộ bàn ghế 9 món bằng ngọc nghiến này có giá hơn 1,5 tỉ đồng.



Nghiến là một loại gỗ "ngang cơ" với lim, xét ở độ cơ học, nó rất cứng, dai, bền, không mối mọt, dù chôn xuống đất cả trăm năm vẫn thế. Tuy nhiên, theo như ông Sình Chứ Và, 78 tuổi ở Pê Răng Ky, xã Huổi Xó, Tủa Chùa - vùng đất giáp ranh với Vườn quốc gia Hoàng Liên - từng bạt ngàn những cánh rừng nghiến cổ thụ, thì không phải cây nghiến nào cũng có ngọc. Ngọc nghiến chỉ có ở cây từ vài trăm năm tuổi trở lên, và không phải cây nào cũng có, có khi cánh rừng cả ngàn cây chỉ tìm được một cây có ngọc nghiến. Thông thường, ngọc nghiến "hóa thạch" ở những cây nghiến cổ thụ xù xì, góc cạnh, mọc ở sát vách đá, cằn cỗi do thiếu dưỡng chất. Dân sơn tràng phải có kinh nghiệm mới phát hiện cây có ngọc. Nhưng phát hiện ra nó, nếu không biết cách chế ngự, khai thác thì chỉ làm tan đồ nghề, vì nó cứng... như đá.

Ngọc nghiến thường được sử dụng để đóng bàn ghế, sập, làm các đồ mỹ nghệ, trang trí như lộc bình, tượng thần tài, tượng cóc ngậm tiền v.v... Thậm chí một chiếc gạt tàn thuốc làm từ ngọc nghiến xịn ngay tại Điện Biên, Sơn La cũng có giá vài triệu đồng. Người viết bài này từng sửng sốt khi đặt chân lên vùng cao nguyên Xín Chải, Tủa Chùa. Một thị trấn huyện nghèo nhất nhì tỉnh Điện Biên, dân số chưa đầy 2.000 người, nhưng lại có khá nhiều gia đình đang sở hữu những bộ bàn ghế, bộ lộc bình bằng ngọc nghiến giá trị từ vài chục đến vài trăm triệu đồng. Nhà Giám đốc DNTT Hưng P. còn sở hữu bộ bàn ghế, sập, giường, tủ, bộ sưu tập lộc bình to nhỏ, lớn bé theo định giá của dân trong nghề là cả chục tỉ đồng.

Người ta đồn thổi người sở hữu ngọc nghiến bên cạnh việc thể hiện đẳng cấp, sự giàu sang, phú quý nó còn đem lại nhiều may mắn, tài lộc cực thịnh cho gia chủ. Thợ đóng đồ cũng phải chọn ngày tốt để thắp hương sau đó mới "khai búa", và thường chỉ làm vào những ngày đầu tháng âm lịch. Những sản phẩm từ ngọc nghiến sau khi bán cho gia chủ phải được các "thầy" yểm thì mới… linh, tài lộc mới ùn ùn kéo về (!). Chỉ các đại gia thực sự mới dám sở hữu những bộ bàn ghế, sập đóng từ ngọc nghiến. Ngọc nghiến giá trị phải là những bộ "độc nhất vô nhị", giá được nâng và nhân lên gấp bội cũng bởi gia chủ nó không thèm bán mà chỉ để ngắm chơi cho thiên hạ thèm.








Đôi lộc bình bằng nu nghiến (ngọc nghiến) lớn nhất Việt Nam.



Theo thời giá thị trường, ngay trên "đất nghiến" nổi tiếng vùng hạ lưu sông Đà ở Quỳnh Nhai (Sơn La), Tủa Chùa (Điện Biên) thì giá bộ bàn ghế bèo nhất cũng phải nửa tỉ đồng. Bộ bàn ghế tùng, trúc, cúc, mai ở Sơn La đã được một đại gia ở TP HCM sở hữu, sau đó bán cho một ông khách người Đài Loan giá ngót nghét 210 nghìn USD, khoảng 4,2 tỉ đồng. Dân chơi ngọc nghiến nhưng hầu bao vừa phải thì cũng chỉ dám "chơi" lộc bình, tượng ông thần tài, khiêm tốn hơn là: cóc ngậm tiền, cá chép, bộ uống trà...

Theo khảo sát của chúng tôi, hiện tại, giá các bộ sập bằng ngọc nghiến có giá từ 800 triệu đến 1,8 tỉ đồng, bàn ghế (tùy từng loại 6 món hay 9 món) có giá từ 300 triệu đến trên dưới 1 tỉ đồng; đôi lộc bình cao 1,25m, rộng 0,3m đến 0,4m dao động từ 60 triệu đến trên dưới 200 triệu đồng, tùy từng chất "ngọc"... Người viết bài này từng mục kích đôi lộc bình tại nhà ông Trường T. ở phường Mường Thanh, TP Điện Biên Phủ. Đó là bộ lộc bình cực hiếm và cực quý.

Theo như ông T. kể, gỗ để làm đôi lộc bình này được dân "săn" gỗ lũa vô tình phát hiện dưới lòng sông Đà, gần khu rừng Mường Giàng, huyện Quỳnh Nhai, Sơn La cuối năm 2009. Khối gỗ hóa thạch này trồi lên sau trận lũ trước đó. Ban đầu, dân sơn tràng vẫn nhầm tưởng đó là… đá, vì trông nó lồi lõm, xù xì, mặt trên thì bóng nhoáng, óng ánh màu đen như tảng đá. Để đưa được ra đường lớn, người ta đã phải thuê 20 trai bản lực lưỡng đánh vật với nó suốt 2 ngày trời. Hồi đó chưa rộ lên phong trào chơi ngọc nghiến, nên khối gỗ "hóa thạch" này được đưa về thị trấn Phiêng Lanh, huyện Quỳnh Nhai bán cho một ông chủ đóng đồ gỗ nổi tiếng.

Cũng theo lời ông T., nhóm thợ lành nghề đã mất gần 18 tháng mới thực hiện xong đôi lộc bình độc nhất vô nhị này. Tuy không sành về đồ gỗ, nhưng thực sự tôi cũng phải mê mẩn trước vẻ đẹp quý phái, sang trọng của nó. Đôi lộc bình được chạm trổ rất công phu, phía thân để trơn nhằm khoe đường vân xanh, uốn lượn, cuộn sóng, óng ánh màu xanh đen như thép quý... Hỏi giá đôi độc bình này, chủ nhân của nó chỉ cười bí hiểm, nhưng theo như gã lái xe của ông tiết lộ, một doanh nghiệp người Đài Loan đã ít nhất 5 lần bay lên Điện Biên và trả giá hơn 3 tỉ đồng, nhưng ông này vẫn lắc đầu không bán.

Nhưng bộ lộc bình của ông Trường T. chỉ là "muỗi" khi đem so với bộ lộc bình của ông Hồng Sỹ Tùng ở Thái Nguyên. Đôi lộc bình này cao 1,77m; đường kính 0,45m, nặng 250kg, được các thợ lành nghề của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu gỗ Đồng Đăng (Thái Nguyên) chế tác từ một khối ngọc nghiến có tuổi đời trên 1.000 năm. Thời gian chế tác đôi lọ lộc bình này kéo dài gần 4 năm (từ tháng 8/2006 đến 10/2010), với vẻ đẹp tuyệt hảo, vân gỗ nổi rực rỡ, uốn lượn độc đáo, lạ mắt, đã được ghi nhận kỷ lục Việt Nam đôi lục bình làm bằng nu nghiến (ngọc nghiến) lớn nhất. Giá của đôi lộc bình này chưa được tiết lộ, nhưng theo dân trong nghề khẳng định thì nó… vô giá(!).

Phạm Văn Tr. hiện là chủ một cơ sở sản xuất và bán ngọc nghiến nổi tiếng nhất Sơn La. Những bộ sập, bàn ghế, lộc bình to vật vã, có giá nhiều tỉ đồng được anh bày bán, giới thiệu ngay ven Quốc lộ 6, đằng sau một cây xăng cũng do chính anh làm chủ. Theo anh Tr. cho biết, chỗ anh cái gì cũng có, khách đặt gì anh cho thợ làm thứ đó, miễn là có mẫu. Anh Tr. tiết lộ, những bộ sập dài 3m, rộng 1,8m (gồm hai tấm ngọc nghiến rộng 0,9m có độ tuổi ít nhất là 300 năm ghép lại), dày 10 cm bằng ngọc nghiến của anh đang được bán với giá 800 triệu đồng, nhưng không có hàng mà xuất. Tháng trước, anh cũng xuất sang Trung Quốc một loạt mặt hàng mỹ nghệ bằng ngọc nghiến trị giá lô hàng lên đến cả chục tỉ đồng, trong đó có bộ bàn ghế 6 món giá hơn 1 tỉ.

Qua tìm hiểu được biết, thú chơi và phong trào sở hữu ngọc nghiến mới chỉ xuất hiện từ cách đây vài năm. Dăm năm trước, dân sành chơi đã sôi sùng sục và choáng váng khi tiếp cận kho báu ngọc nghiến của anh Bạc Cầm Sướm, ở thị trấn Phiêng Lanh, huyện Quỳnh Nhai. Là người dân tộc Thái di cư từ lòng hồ Thủy điện Sơn La, anh Sướm đã mua được hàng trăm khối gỗ từ người dân khai thác, gom nhặt sau mùa mưa lũ từ sông Đà, từ các cánh rừng nghiến được tận thu khai thác. Cũng từ đây, anh phát hiện ra loại ngọc nghiến quý giá. Ngọc nghiến đã góp phần đưa anh Sướm trở thành một doanh nhân thành đạt, có giá trị tài sản lên đến hàng chục tỉ đồng. Riêng các đồ nội thất được đóng từ ngọc nghiến của anh, hàng rẻ cũng ngót nghét trăm triệu, còn phổ biến vẫn là từ 500 đến trên 1 tỉ đồng…

Khi ngọc nghiến bị săn lùng

Khi ngọc nghiến trở thành thứ hàng hóa có giá trị, sở hữu nó trở thành mốt thời thượng thì tất yếu ngọc nghiến sẽ bị săn lùng, tìm kiếm cho bằng được để đáp ứng nhu cầu của các thượng đế. Chúng tôi đã lên Tủa Chùa, tìm đến tận khu vực Mường Đun, Tủa Thàng, Huổi Xó vùng đệm của Vườn quốc gia Hoàng Liên, giáp ranh với huyện Sìn Hồ (Lai Châu) và huyện Quỳnh Nhai (Sơn La), được biết ở đây vẫn đã và đang xuất hiện tình trạng lén lút phá rừng để tìm ngọc nghiến.

Lò Văn M. - một đầu nậu khu vực này cho biết, hiện nay có 3 cơ sở (trong đó có 1 doanh nghiệp) ở đây vẫn đang thu mua ngọc nghiến của lâm tặc và người dân vùng cao. Ngọc nghiến trở nên quý giá nên cũng như gỗ sưa, nó được bán theo trọng lượng. Hiện tại ở Tủa Chùa, giá 1kg ngọc nghiến thô là 35 - 45 ngàn đồng. Một súc gỗ nghiến có kích cỡ 30x30x100cm có thể nặng 150 - 250 kg, nếu là ngọc nghiến còn nặng gấp rưỡi, gấp đôi. Lâm tặc và những người dân tiếp tay cho lâm tặc chỉ cần "ôm" một khúc nghiến ra khỏi cửa rừng là có thể kiếm được cả chục triệu đồng.









Khách hàng đang xem bộ bàn ghế và tượng ông Thần tài bằng ngọc nghiến (đang hoàn thiện) ở Loóng Luông, Mộc Châu, Sơn La.

Trao đổi với chúng tôi, Thượng tá Lê Ninh Bình, Phó trưởng Công an huyện Tủa Chùa cho biết tình trạng khai thác ngọc nghiến rộ lên ở Tủa Chùa từ cách đây 3 năm. Các cánh rừng nghiến ở Tủa Thàng, Huổi Xó, Mường Đun bị lâm tặc tàn phá mạnh nên gỗ nghiến giờ chỉ còn ở những cánh rừng xa trung tâm. Gần đây, mặc dù lực lượng công an, kiểm lâm truy quét mạnh, nhưng vẫn có tình trạng người dân lén lút khai thác trái phép gỗ nghiến để lấy ngọc. Các đối tượng mang vác bộ nhiều ngày ra đến cửa rừng, sau đó lợi dụng đêm tối, ngụy trang vận chuyển cho các đầu nậu. Dù rất cố gắng, lực lượng công an và kiểm lâm cũng không thể kiểm soát hết, bởi lực bất tòng tâm.

Ở Việt Nam, gỗ nghiến hiện nay hầu như chỉ còn trong rừng đặc dụng Ba Bể, Kim Hỷ (Bắc Kạn), Trùng Khánh (Cao Bằng), Khau Cạ, Bát Đại Sơn, Du Già (Hà Giang), Cốc Ly, Bắc Hà (Lào Cai); Tát Kẻ - Bản Bung, Na Hang (Tuyên Quang), các cánh rừng dọc theo hạ lưu sông Đà giáp ranh giữa huyện Sìn Hồ (Lai Châu), Mường Đun, Pắc Na thuộc huyện Tủa Chùa (Điện Biên) và rừng Mường Giàng, thuộc huyện Quỳnh Nhai, Sơn La. Nhưng trước phong trào săn lùng ngọc nghiến, các cánh rừng ở đây đã và đang bị chảy máu. Qua thống kê của các cơ quan chức năng, hầu như ở các địa phương này đều diễn ra tình trạng khai thác trái phép và tàn phá rừng nghiến. Chỉ tính trong mấy tháng gần đây, lực lượng Kiểm lâm huyện Vị Xuyên (Hà Giang) đã phát hiện, thu giữ hàng trăm mét khối gỗ nghiến.

Ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép, tận diệt các cánh rừng gỗ nghiến cổ thụ để lấy gỗ, đặc biệt lấy ngọc nghiến là một việc không dễ dàng. Bởi lợi nhuận từ ngọc nghiến ngày càng giá trị thì lâm tặc còn hoành hành, sẽ còn nhiều người dân vì hám lợi mà tiếp tay cho lâm tặc. Việc bắt các đối tượng thoắt ẩn thoắt hiện trong rừng thẳm đã khó, nhưng việc xử lý cũng đang gặp phải nhiều khó khăn, do thiếu chế tài, bất cập về cơ chế chính sách. Ranh giới giữa khai thác trái phép và khai thác tận thu (vốn dĩ được phép khai thác do mở đường, do rừng bị ngập nước hồ thủy điện, do cây bị chết, cây mục…) là rất mong manh và dễ bị kẻ xấu lợi dụng để trục lợi.

Nghiến tuy thuộc nhóm IIA - đặc biệt quý hiếm phải được bảo vệ nghiêm ngặt, nhưng trong thực tế, khi nó đã được sản xuất ra thành phẩm (đã đóng thành bàn ghế, lộc bình…), thì lại không có chế tài xử lý. Chính vì vậy, nếu đã để lọt "đầu vào" thì cũng đành bất lực để "đầu ra" ngông nghênh ngoài thị trường.

(Theo CAND)






Bộ sưu tập ngọc nghiến “độc” của doanh nhân xứ Kinh Bắc


Được cho là có cơ duyên với ngọc nghiến, doanh nhân trẻ Thang Văn Thắng (thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh) đã làm cho giới sành thú chơi tiền tỉ này phát ghen với những bộ đồ chế tác bằng ngọc nghiến nguyên khối mà anh đang sở hữu.


Những kỳ vật của thiên nhiên


 


Đã nghe và mục sở thị rất nhiều tác phẩm chế tác từ ngọc nghiến, nu nghiến hay còn gọi dân dã là nghiến hóa thạch nhưng tới khi “tận mục sở thị” bộ sập dày cộp với hoa văn sặc sỡ và bộ bàn ghế được chế tác từ những tảng ngọc nghiến nguyên khối khiến nhiều người ngỡ ngàng.


 





 


Hai mảnh mặt sập bề rộng mỗi mảnh gần 1m, dài 2,15m, dày gần 14 phân không hề cắt ghép mà được tạc ra từ những tảng nu nguyên khối; riêng phần yếm đã dày tới 7 phân, hoa văn sặc sỡ càng tôn thêm vẻ vững trãi và trân quý của chiếc sập... Điểm đặc biệt, trải qua quá trình xoay vần của tạo hóa và thời gian, những sắc vân gỗ đã lên màu vàng óng xoáy đều như đuôi công – đây được coi là “tấm giấy chứng nhận” chứng tỏ tảng nu này đã trải qua quá trình phong hóa, dầm mưa dãi nắng khá dài, có thể lên tới cả ngàn năm.


 


Bộ bàn ghế cũng được coi là “kỳ trân dị bảo”. 4 chiếc ghế, cùng với bộ mặt bàn ngọc nghiến nguyên khối cũng được đánh giá là đã có tuổi thọ ngoài ngàn năm. Một chuyên gia trong nghành thạch học đã lấy mẫu về kiểm nghiệm và khẳng định chất gỗ trong bộ bàn ghế này đã đang ở trong giai đoạn cuối của quá trình “thạch hóa”, hiểu một cách nôm na nó đã gần hoàn tất quá trình biến chuyển từ gỗ sang ngọc. Nhìn những thớ “đá gỗ” xoắn vào nhau, ánh lên một màu vàng óng huyền ảo đầy vẻ sang trọng, không ít dân chơi, kẻ cả những người sành sỏi về nu nói chung và về ngọc nghiến nói riêng cũng phải ngẩn ngơ trước kiệt tác thiên nhiên này !


 



 



“Thiên duyên” của một doanh nhân trẻ


 


Con đường đưa Thắng tới với ngọc nghiến thật tình cờ. Trong một chuyến đi thăm người bà con tít tận vùng núi Sơn La, Lai Châu, tình cờ thấy ngoài góc vườn vứt lăn lóc một vật hình khối xù xì, nửa giống đá, nửa giống gỗ. Vật đó là do người anh họ mua lại của đồng bào dân tộc đi rừng, đào được dưới suối đem về. Vốn tinh tường về các loại gỗ, Thắng nhận ra ngay đây là một khúc nu nghiến hay còn gọi là ngọc nghiến. Cũng không khác gì trầm hương được hình thành từ cây dó bầu, ngọc nghiến hay còn gọi là gỗ nghiến “hóa thạch” được hình thành từ một “cái lỗi” hay khuyết tật nào đó như sâu bệnh, bị chặt chém, bị sét đánh… trong quá trình phát triển của cây. Cây gỗ nghiến phải dồn tích dưỡng chất vào chỗ bị thương để bảo vệ và chống sự xâm nhập từ bên ngoài nên phần này phát triển dị thường, tạo những phần gỗ mọc phình ra, đó chính là ngọc nghiến. Ngọc nghiến chỉ có ở những cây từ vài trăm năm tuổi trở lên và không phải cây nào cũng có thể hóa ngọc. Có khi cả cánh rừng già cả ngàn cây chỉ có một cây hóa ngọc. “Ngọc nghiến càng có niên đại lâu đời, hoa văn càng biến hóa độc đáo và đắt giá”, Thắng chia sẻ.


 







 


Bộ ngọc nghiến độc đáo


 


Hồi mới sưu tập, thấy anh thuê hết xe lớn, xe bé chuyên chở những hình khối xù xì, thô ráp trông chẳng có giá trị gì về chất đống trong nhà, không ít bạn bè chế giễu anh là… chơi dại. Nhưng đến khi quá trình chế tác hoàn thành, nhìn chiếc sập với vẻ đẹp tuyệt hảo, ánh lên màu vàng óng ả cộng với bộ bàn ghế hoa văn kỳ ảo, vân gỗ nổi rực rỡ, uốn lượn độc đáo, lạ mắt, nhiều người đã thực sự ngỡ ngàng. “Mất gần 3 năm ròng với vô số những chuyến trèo đèo lội suối, tôi mới sưu tập đủ lượng ngọc nghiến để chế tác thành bộ sập và bộ bàn trà này.


 


Việc chế tác ngọc nghiến không hề đơn giản. Bản chất của ngọc nghiến rất cứng nhưng lại khá giòn, xử lý không đúng chiều là gãy ngay. Hơn nữa, để nu nghiến lên được màu óng ả, nổi những vân gỗ huyền ảo đòi hỏi người thợ phải thực sự hiểu biết về công nghệ xử lý hóa chất. Sau khi phải trả giá bằng không ít những khối nu phải vứt bỏ vì dùng hóa chất tẩy rửa không phù hợp nồng độ, Thắng đã tìm ra bí quyết. “Lần đầu tiên cầm khúc ngọc nghiến thành phẩm trên tay, tôi đã sung sướng đến nghẹt thở ! Loại gỗ hóa thạch này được coi là một trong những thứ cổ vật cực quý hiếm, không phải cứ có tiền là mua được. Tôi nghĩ mình thực sự là người có duyên!”.


 



“Quý vật tầm quý nhân !”


 


Đam mê với đồ gỗ nhưng nghiệp chính của Thắng lại gắn bó với sơn. Là giám đốc điều hành của một trong những công ty phân phối và thi công sơn KOVA tại miền Bắc, suốt ngày mải mê với những công trình nhưng anh vẫn dành không ít thời gian cho thú chơi độc đáo của mình. Theo quan niệm của giới sành chơi, sở hữu ngọc nghiến, bên cạnh việc thể hiện đẳng cấp sang trọng, sự giàu sang phú quý, nó còn đem lại nhiều may mắn, tài lộc cực thịnh cho gia chủ. Giá của chiếc sập và bộ bàn ghế đặc biệt này chưa được tiết lộ nhưng theo như dân trong nghề khẳng định thì nó quả thật là… vô giá. Không chỉ có thế, trong bộ sưu tập ngọc nghiến của anh Thắng còn có đôi lọ lộc bình cao 1,67m, đường kính lên tới 50cm, pho tượng phật di lặc cao xấp xỉ 1,7m... Tất cả đều được chế tác từ những khúc ngọc nghiến nguyên khối.


 



Anh Thắng (giữa) chia sẻ về bộ sưu tập ngọc nghiến độc đáo của mình.


 


“Điều tôi tự hào nhất là toàn bộ những khúc ngọc nghiến có được đều là tận thu từ những cây đã chết, bị vùi sâu dưới lòng sông, suối từ hàng ngàn năm chứ hoàn toàn không phải do phá rừng, chặt cây trái phép như người ta vẫn đồn thổi. Gặp được báu vật, tôi tự coi mình là người có duyên nhưng cửa nhà tôi luôn rộng mở đón bạn bè gần xa tới thưởng lãm. “Quý vật tầm quý nhân”, tới một lúc nào đó, có ai hữu duyên hơn mình, tôi sẵn sàng chia sẻ”, anh Thắng nói.


 


Theo Thành Nam


 Gia đình và Xã hội




----------------------------------------------
« Trở lại
Các tin khác
· TÌM HIỂU VỀ GỖ NU NGHIẾN
· Bàn ghế Nu Nghiến, CẦN NHƯỢNG LẠI 2 bộ bàn ghế phòng khách CAO CẤP, TUYỆT ĐẸP và CỰC KỲ QUÝ HIẾM - còn gọi là SIÊU PHẨM NGỌC NGHIẾN